به گزارش گروه وبگردی « سراج24 » به نقل از تهران پرس، طبق اعلام رسمی سازمان بهزیستی کشور حدود۱۰درصد از کل جمعیت کشورمان ر ا معلولان تشکیل میدهند که دچار معلولیتهای متفاوتی هستند و بنا بر شرایط موجود باید فضای شهری را برای راحتی آنان فراهم ساخت. معلولان نابینا، ناشنوا، افراد ناتوان جسمی و معلولان ضایعه نخاعی هر کدام داری ویژگیهای خاص و محدودیتهایی هستند که در مجموع بنابر شرایط جسمی که دارند باید شرایط زندگی و زیست شهری را برای آنها مهیا ساخت. در کشورهای پیشرفته دنیا روند مناسبسازی فضای زیست شهری برای معلولان روند شتابانی دارد و در کشور ما نیز قانون جامع حمایت از معلولان چند سالی است که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده ولی آنچنان که باید و شاید اجرا نشده است. نبود توانایی و عدم استفاده معلولان از خدمات شهری مهمترین عامل حضور نداشتن آنان در جامعه است و برای فراهم نمودن حضورشان اولین اقدامی که باید صورت بپذیرد مناسب سازی فضای زیست شهری است.
نظارت بر طراحی و ساخت فضاهای شهری حق مسلم معلولان
امیر علیپورشهسواری معلول ضایعه نخاعی است که بر اثر سقوط از ارتفاع دچار ضایعه نخاعی شده است.
وی درباره نامناسب بودن فضای زیست شهری برای معلولان میگوید: برای نشان دادن نامناسب بودن فضاهای عمومی و اجتماعی به همراه تعدادی کارشناس در محل بانکها حضور پیدا کردیم و نه تنها بانکها بلکه اکثرعابربانکها نیز که برای استفاده شهروندان در سطح شهر قراردارد، برای استفاده معلولان نامناسب میباشد.
وی افزود: معلولان ضایعه نخاعی به دلیل وضعیتی که دارند نمیتوانند از عابر بانکهایی که در ارتفاع بلند قرار دارند، استفاده کنند و یا اینکه سیستم صوتی برای معلولان نابینا در دستگاههای عابر بانک پیشبینی نصب نشده است و این در حالی است که در کشورهای توسعه یافته، افراد معلول به راحتی میتوانند از دستگاههای خودپرداز استفاده کنند.
علیپورشهسواری مشکلات معلولان ضایعه نخاعی را فراتر از این دانسته و معتقد است به دلیل نامناسب بودن فضای خدمات شهری این افراد به ندرت میتوانند از سینما، کتابخانه و پارکهای مستقر در شهر استفاده کنند و اگر این اماکن برای استفاده معلولان مناسبسازی شود، آنها نیز دوست دارند تا در پارکها و سینما حضور داشته باشند. این شهروند معلول ضایعه نخاعی مناسب نبودن فضای فیزیکی اکثر ادارات را از دیگر معضلات این قشر دانست و افزود از تمامی مسئولان خواهشمندم نسبت به مناسبسازی ادارات و ارگانها توجه داشته باشند و مناسبسازی به شکل استاندارد انجام شود.
وی معتقد است که شهرداریها متولی اصلی ساخت فضاها و معابرشهری هستند و باید توجه بیشتری به حقوق معلولان ضایعه نخاعی در استفاده آنان از فضاهای زیست شهری داشته باشند و حق معلولان است که در طراحی و ساخت فضاهای شهری نظارت داشته باشند.
نقش سازمانهای مردم نهاد در کمک به معلولان
NGOها از جمله سازمانهای مردم نهاد هستند که میتوانند در انعکاس مشکلات جامعه و مردم نقش به سزایی داشته باشند.
انجمن نعناع از جمله این سازمانهای مردم نهاد است که به منظور جمعآوری کمکهای خیرخواهانه مردم ژاپن و در اختیار قرار دادن این کمکها به معلولان ایران در کشور ژاپن تاسیس شده و فعالیت دارد. در زمینه مناسبسازی فضای شهری نیز با دعوت از کارشناسان ژاپنی اقدام به برگزاری کارگاه آموزشی در ایران کرده است.
محمد پاشایی رئیس این انجمن در گفتوگو با خبرنگار تهران پرس پیرامون فعالیتهای خود، گفت: از زمانی که دچار ضایعه نخاعی شدم به دلیل زندگی در کشور ژاپن هیچگونه سختی متحمل نشده و با تحقیقاتی که کردم، متوجه شدم هموطنان معلول ضایعه نخاعی در زمینههای مختلف از جمله موارد آموزشی و بهداشتی مربوط به خودشان دچار کاستیهایی هستند؛ از این رو تصمیم گرفتم تا در این زمینه فعالیت کرده و علاوه بر این در سفرهایی که به ایران داشتم، متوجه شدم که معابر و اماکن شهری برای حضور مفید معلولان مناسب نمیباشد، به همین دلیل عزم خود را جزم کردم تا با کمک گرفتن از کارشناسان ژاپنی، زمینه انتقال تجربیات کشور ژاپن در زمینه مناسبسازی به ایران را فراهم سازم و از آقای تراشیما که در این زمینه متخصص هستند دعوت به عمل آوردم تا با حضور مهندسان و متخصصان ایرانی کارگاه آموزشی برگزار شود و تا کنون دو سال پیاپی موفق به برگزاری چنین کلاسهایی شدهایم و امیدوارم با مساعدت و همکاری مسئولان سازمان بهزیستی کشور بتوانیم این کلاسها را در تمام استانها دایر شود.
وی افزود: در کارگاههای آموزشی متخصصان ایرانی علاوه بر آشنایی با مسائل تئوریک و مناسبسازی روز در ژاپن به طور عملی نیز با بستن چشم بند، نشستن بر روی ویلچیر و حضور در خیابان مشکلات معلولان را تجربه میکنند.
تراشیما در حال آموزش
همدلی و آموزش دلیل موفقیت
رئیس انجمن نعناع دلیل موفقیت کشور ژاپن در تحقق مناسبسازی معابر شهری را همکاری همه جانبه بین مردم و مسئولان ژاپن دانست و گفت: این همکاری همه جانبه به تنهایی ضامن موفقیت و تحقق مناسبسازی معابر و اماکن شهری نیست؛ بلکه فرهنگسازی و آموزش مهمترین نقش را دارا است، در کشور ژاپن زمانی که کودک وارد فضای آموزشی میشود چنین مباحثی را آموزش میبینند و در ایران نیز سیستم آموزشی باید از زمان دبستان به دانشآموزان ابتدایی این مسائل را آموزش دهد.
استفاده از تجربیات کشورهای خارجی عامل تسریع در تحقق اهداف
استاد تراشیما فارغالتحصیل رشته معماری است و ۲۰ سال در زمینه مناسبسازی معابر شهری در ژاپن فعالیت دارد
وی درگفتوگو با تهران پرس گفت: مناسبسازی یعنی ساخت شهر به گونهای که همه ساکنان شهر بتوانند به طور یکسان از خدمات شهر استفاده کنند و این اقدام وظیفه متخصصان است.
تراشیما افزود: ژاپن حدود ۲۰ سال پیش فعالیت خود را در زمینه مناسبسازی آغاز کرده و در ۱۰ ساله اخیر این فعالیتها افزایش پیدا کرده و سال به سال بر گسترش آن افزوده میشود.
وی خاطر نشان کرد: برای استانها و شهرهای مختلف ژاپن قوانین و استاندارد یکسان برای مناسبسازی معابر شهری در نظر گرفته شده ولی هر استان و شهر بنا بر توجه استاندار و یا شهردار آن شهر نسبت به مناسبسازی معابر آن شهر دارد تفاوتهایی در این زمینه است؛ به عبارتی هر شهردار و یا استاندار نسبت به مناسبسازی شهر و استان خود حساسیت بیشتری داشته باشد، آن شهر بهتر مناسبسازی شده است.
این استاد ژاپنی فعال در زمینه مناسبسازی معابر شهری، جمعیت سالمند ژاپن را یکی از مهمترین دلایل مناسب سازی فضاهای شهری آن کشور ذکرکرد و خاطرنشان ساخت: با توجه به بافت سنی جمعیت، دولت نیز فعالیت خود را در این زمینه آغاز کرده است.
وی پیرامون مناسبسازی تعدادی از شهرهای ایران که دیده است، گفت: در این مدت هیچگونه استانداردی در فضای معابر شهری ندیدم به عنوان مثال در سطح خیابانها خطوط عابر پیاده وجود نداشت و اگر خطوطی وجود داشت چراغ راهنمایی برای عبور عابران پیاده پیشبینی نشده بود و حتی برای من سئوال بود که چگونه شهرداری اجازه داده تا در پیادهرو پله طراحی و ساخته شود و معتقدم قبل از اینکه معابر شهری مناسبسازی شود، باید ضوابط استاندارد شهرداری رعایت شود.
خانم میاچی مشاور و متخصص مناسبسازی از دیگر اساتید حاضر در کارگاه آموزشی در زمینه فعالیت بخش خصوصی در ژاپن، گفت: در ژاپن شرکتهای خصوصی وجود دارند که در راستای اهداف شهرداریها و استانداریها فعالیت میکنند و با تحقیقاتی که انجام میدهند وسایل لازم و مخصوص معلولان را طراحی میکنند و نکته مهمی که وجود دارد این است که در ژاپن کارشناسان شهرداری خود را بینیاز از مشاوره بخش خصوصی نمیدانند و نه تنها در ژاپن بلکه در ایران نیز متخصصان ساخت معابر شهری که در شهرداری کار میکنند حتماً باید با خود معلولان و کارشناسان بخش خصوصی و کارشناسان مناسبسازی ادارات بهزیستی مشورت کنند.
وی افزود: کارشناسان شهرداری و کسانی که در زمینه معلولان فعالیت دارند نباید از انتقادات فرار کنند بلکه باید با شنیدن انتقادات در راستای اصلاح معایب و نواقص گام برداشت.
خانم میاچی در رابطه با آموزش دانشآموزان ژاپنی در برخورد با معلولان، گفت: شهرداری برای تعریف رفتار درست در برخورد با معلولان فیلمهای مخصوص برای کودکان به صورت انیمیشن به این شرکتها سفارش داده وحتی مجلههایی برای دانشآموزان طراحی میکند و در اختیار مدارس قرار میدهد.
وی پیرامون موارد آموزشی کودکان ابتدایی در ژاپن، گفت: در کلاس چهارم ابتدایی مدارس ژاپن درسی تحت عنوان معلولان وجود دارد که معلم نحوه رفتار با معلولان را به دانشآموزان آموزش میدهد که در نتیجه این آموزش، در ۱۰ سال اخیر دانش آموزان دبستانی در مقایسه با نسل گذشته آشنایی بهتری نسبت به مسائل معلولان دارند.
در پایان محمد پاشایی رئیس انجمن خیریه نعناع گفت: بومی سازی تجربیات کشورهای توسعه یافته و برگزاری کارگاه آموزشی مناسب سازی توسط اساتید ژاپنی اقدام بینظیر و مبتکرانهای در زمینه استفاده از تجربیات کشورهای دیگر بود و امید است این اقدام که با تبادل دانش فنی بین پژوهشگران و مهندسان شهرسازی همراه است، استمرار داشته باشد؛ در واقع برگزاری چنین کلاسهایی با حضور کارشناسان کشورهای موفق در زمینه مناسبسازی متخصصان کشور را با آخرین متدها و نحوه مناسبسازی در ژاپن آشنا و از تجربیات آنها بهرهمند میسازد چرا که ما فرصتی برای آزمون و خطا نداریم و از این رو برگزاری چنین کارگاهی فرصتی برای استفاده از تجربه کشور ژاپن است.
